Minder zzp’ers betekent niet meer vaste banen
Minder zzp’ers betekent niet meer vaste banen
Sinds de Belastingdienst op 1 januari 2025 weer handhaaft op arbeidsrelaties, is het aantal werkende zzp’ers fors gedaald. In het tweede kwartaal van 2026 telde het CBS 138.000 minder zzp’ers die eigen arbeid aanbieden dan eind 2024. Maar waar zijn die mensen gebleven? Het rapport De nieuwe werkelijkheid van zzp van ZiPconomy laat zien dat een daling van het aantal zelfstandigen niet heeft geleid tot meer vaste banen.
Van de zelfstandigen die stoppen, wordt gemiddeld iets meer dan de helft werkloos of verlaat de arbeidsmarkt, bijvoorbeeld omdat ze kiezen voor (vervroegde) pensionering. Van degenen die actief blijven, belanden er meer in een flexibel dienstverband dan in een vaste baan. Het ZiPconomy-artikel over het rapport wijst daarbij op korte tijdelijke contracten en oproepcontracten: werk met minder zekerheid dan een vaste baan.
Het rapport laat ook zien dat het aantal gewerkte uren van zelfstandigen in verschillende sectoren is gedaald. Wie als zzp’er actief is gebleven, heeft dus minder werk.
Wat PZO vreesde, zien we nu gebeuren
De uitkomsten zullen voor de meeste zelfstandigen geen verrassing zijn. PZO waarschuwde precies hiervoor: meer (vroegtijdige) stoppers, meer gedwongen flexibele arbeidsovereenkomsten en minder omzet bij mensen die als zzp’er actief zijn gebleven.
Er is nog een opvallend detail: terwijl het CBS minder werkende zzp’ers telt, blijft het aantal bij de KvK ingeschreven zzp’ers groeien. PZO vermoedt dat dit komt doordat veel zzp-ers die nu gedwongen worden een (flex-)baan te nemen - er moet immers brood op de plank komen - hopen dat ze binnenkort weer als zelfstandige aan de slag kunnen. Als mensen helemaal tevreden zouden zijn met hun nieuwe (flex-)baan, zou het logisch zijn om zich uit te schrijven, zodat ze af zijn van de bijkomende administratie. Maar dat zien we niet in de cijfers.
Een andere constatering is de volgende: De groep ‘gedwongen’ zzp’ers lag de afgelopen jaren volgens cijfers van ZiPconomy tussen de 2-3%. In het eerste kwartaal van 2025 stapten volgens de door ZiPconomy aangehaalde cijfers circa 59.000 zelfstandigen over naar loondienst. 80% van de mensen kreeg een flexibel arbeidscontract en 20% een vast contract. Dit is ongeveer 4,6% van het totale aantal zzp’ers eind 2024. Je kunt je bijna afvragen of de groep gedwongen werknemers daarmee groter is geworden dan de groep gedwongen zzp’ers.
Waarom laat de politiek beschikbaar arbeidspotentieel onbenut?
Deze ontwikkeling raakt meer dan de keuze tussen contractvormen. Als ervaren mensen minder uren werken of eerder afhaken, blijft beschikbaar vakmanschap onbenut. Los van het individuele leed, heeft dit gezien de aantallen simpelweg invloed op het BBP.
De politiek zegt dat we iedereen nodig hebben. Waarom maken we het mensen dan moeilijker om te werken op een manier die bij hen past, terwijl organisaties enorme behoefte hebben aan werkers? Natuurlijk wil PZO mensen beschermen tegen uitbuiting en ongewenst zelfstandig ondernemerschap. Maar we moeten er wel voor zorgen dat de grote groep mensen die zelfstandig willen werken voldoende ruimte krijgen.
Wat betekent dit voor jou?
Krijg je minder opdrachten en overweeg je daarom tijdelijk een baan? Kijk dan goed welke zekerheid een aangeboden contract biedt en of het werk aansluit bij wat jij wilt. Bespreek met je opdrachtgever welke mogelijkheden er zijn om toch zelfstandig te blijven werken. Vaak is er meer mogelijk dan een opdrachtgever denkt, en kun je door kleine wijzigingen aan de invulling en omschrijving van een opdracht deze wel als zelfstandige uitvoeren. Sluit je een tijdelijke arbeidsovereenkomst, maar wil je in de toekomst weer als zelfstandige aan de slag? Overweeg dan je KvK inschrijving te laten bestaan en zeg niet zo maar al je verzekeringen op. Vraag na of je in plaats daarvan je verzekeringen tijdelijk kunt pauzeren. Zo kan je later weer makkelijk instappen. Met name een AOV zul je anders moeilijker opnieuw kunnen sluiten. Daarnaast kan uitschrijven ook enorme financiële consequenties hebben bijvoorbeeld als je ooit reserveringen heb gemaakt onder de FOR (=Fiscale oudedagsreserve), omdat je nu belasting moet gaan betalen, die je anders pas na je pensionering zou hebben betaald. Laat je dus goed adviseren voordat je je uitschrijft.
En laat PZO weten wat er in jouw praktijk verandert: die ervaringen helpen ons om de gevolgen van het beleid zichtbaar te maken in onze gesprekken met de overheid.
Reacties
Log in om de reacties te lezen en te plaatsen